Odporność

Odporność to zestaw wszystkich mechanizmów biorących udział w wytworzeniu odpowiedzi immunologicznej. Odporność to inaczej zdolność do czynnej i biernej ochrony organizmu przed patogenami. Wszystkie mechanizmy odporności zebrane w całość tworzą układ odpornościowy (immunologiczny).

Układ odpornościowy człowieka składa się z grasicy, śledziony, węzłów chłonnych, szpiku kostnego, migdałków oraz fragmentów jelita. Jego podstawowa funkcja to produkcja i przechowywanie białych krwinek, które zapewniają odpowiedź immunologiczną. Odpowiedź immunologiczna polega na rozpoznaniu i zaatakowaniu antygenu przez komórki żerne (makrofagi i granulocyty obojętnochłonne) a następnie zniszczeniu przez limfocyty T i B.
Mechanizmami oddziaływania organizmu na drobnoustroje i inne patogeny zajmuje się immunologia.

Wyróżniany następujące typy odporności:

odporność nieswoista, bierna (oporność):
- niskie pH na powierzchni skóry (pH 3-5), w pochwie (kwas mlekowy) oraz żołądku (kwas solny),
- występowanie bakteriobójczych składników wydzielin, na przykład lizozym w łzach lub interferon we krwi, laktoferyna w mleku podczas laktacji, ślinie, łzach, siarze, naturalna flora bakteryjna w jelitach
odporność nieswoista, czynna:
- gwałtowne reakcje oczyszczające drogi oddechowe i pokarmowe, m.in. kaszel, kichanie, wymioty, biegunka,
- podwyższona temperatura ciała i przyspieszony metabolizm,
- fagocytoza
odporność swoista, czynna:
- wytwarzane przez organizm limfocyty B, które w wyniku kontaktu z antygenem ulegają aktywacji i przekształceniu w plazmocyty,
- przeciwciała, czyli inaczej immunoglobuliny, które mają zdolność do swoistego wiązania się z antygenem,
- limfocyty T, które dojrzewają w grasicy, gdzie nabywają zdolności do odporności immunologicznej
odporność swoista, bierna:
- polega na posiadaniu limfocytów B i T oraz przeciwciał, pochodzących spoza organizmu
- swoista, bierna, naturalna źródło tych czynników obronnych to krew matki (dostarczana przez łożysko),
- swoista, bierna, sztuczna źródłem jest podana surowica.